Frankrijk na 17 oktober: erkende fouten, avondklokken en nieuwe protestdagen

LR-presidentskandidaat Bruno Retailleau bezocht deze week winkeliers die getroffen werden door de plunderingen van 17 oktober. Hij zei te vrezen dat ondernemers naar zelfverdediging grijpen als de staat hen niet beschermt, want alleen de staat mag geweld monopoliseren. Retailleau komt uit de conservatieve partij Les Républicains (LR) en wil meedingen naar het presidentschap bij de volgende verkiezing. Patrick Delvau, voorzitter van een Parijse horecavakbond, bevestigt dat sommige winkeliers al zelfverdedigingsmilities willen oprichten. De vakbond vertegenwoordigt cafés en restaurants in de hoofdstad.

Premier Sébastien Lecornu erkende dinsdag 20 oktober in de Assemblée nationale tekortkomingen in de politie-inzet rond de rellen. Het ging vooral om anticipatie en inlichtingen. De Assemblée nationale is het Franse parlement, waar de premier door afgevaardigden wordt ondervraagd over het beleid van zijn kabinet. Rechtse partijen verwijten de regering laksheid, terwijl linkse partijen juist politiegeweld aan de kaak stellen. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez bood zijn ontslag aan president Macron aan. Macron weigerde dat ontslag. Nuñez is in Frankrijk verantwoordelijk voor de politie en de openbare orde.

Vanaf maandagavond 19 oktober stelden de autoriteiten in meerdere steden avondklokken in. Dat gebeurde met instemming van de betrokken burgemeesters, na de plunderingen en rellen van het weekend van 17 en 18 oktober. In Frankrijk is het doorgaans de prefect, de vertegenwoordiger van de centrale overheid in een departement, die zo’n maatregel afkondigt. Onder meer delen van Parijs, Lyon, Marseille, Nice, Lille en Toulouse kregen een nachtelijk uitgaansverbod. Dat verbod gold vooral voor minderjarigen. Wie in een van die steden woont of er op doorreis is, mag na het ingaan van de avondklok niet meer zonder geldige reden de straat op. Lecornu verlengde de maatregel dinsdag voor een tweede nacht waar dat nog nodig werd geacht.

Voor de nieuwe betogingen van zaterdag 24 en 31 oktober kondigden Lecornu en Nuñez een zwaar politiedispositief aan. Dat volgt op de kritiek op het tekortschieten van de ordehandhaving op 17 oktober. De regering verbood ook een aantal betogingen en riep internetplatforms op om de doorverkoop van gestolen goederen van de plunderingen aan te pakken.

Vakbonden, scholierenorganisaties en de coördinatie van de Gele Hesjes riepen op tot nieuwe actiedagen tegen de hoge kosten van levensonderhoud. De eerstvolgende is een landelijke mobilisatie op zaterdag 24 oktober. De Gele Hesjes zijn de protestbeweging die in Frankrijk actievoert tegen de koopkracht, bekend van de gele hesjes die de demonstranten dragen. De Gele Hesjes-coördinatie bevestigde die oproep maandag 19 oktober, ondanks de uitspattingen bij de betoging van 17 oktober. Een tweede mobilisatie volgt een week later, op 31 oktober. Wie in Frankrijk woont of er die weekenden reist, kan rond beide data nieuwe verstoringen in het straatbeeld tegenkomen.