Nationale Assemblee wil onderzoek naar rol inlichtingendiensten bij rellen van 17 oktober

De voorzitter van de Nationale Assemblee, het Franse parlement, bereidt een voorstel voor een parlementaire onderzoekscommissie voor. Die moet de veiligheidsaanpak en de rol van de inlichtingendiensten bij de rellen van 17 oktober onderzoeken. Het kabinet voert ondertussen onder voortdurende druk extra crisisoverleg over de nasleep van het geweld. Zo’n commissie krijgt de bevoegdheid om getuigen onder ede te horen en documenten op te eisen. Ze moet na enkele maanden met een rapport en aanbevelingen komen. De rellen braken uit tijdens die landelijke actiedag tegen het beleid van de regering. Ze sloegen in meerdere Franse steden om in plunderingen van winkels en confrontaties met de politie. Gemeenten gingen er in de dagen erna tot avondklokken over.

De druk op het kabinet werd eerder deze week al zichtbaar bij de minister die verantwoordelijk is voor politie en openbare orde. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez bood, meldt het Élysée, maandag 19 oktober zijn ontslag aan bij president Emmanuel Macron. Dat deed hij na kritiek op het gebrek aan anticipatie door de veiligheidsdiensten voorafgaand aan de rellen. Macron wees het ontslag af. De president vroeg Nuñez in plaats daarvan een nieuwe aanpak van de ordehandhaving tegen relschoppers uit te werken. Macron wees daarbij zelf op ernstige gebreken in de voorbereiding en de informatiepositie van de diensten. De president bekritiseert dus zelf de diensten, terwijl hij zijn minister in functie houdt.

Veiligheids- en inlichtingendiensten in Frankrijk hebben, meldt de prefect van Meurthe-et-Moselle, de omvang en de organisatiegraad van de rellen duidelijk onderschat. Dat blijkt na een weekend van plunderingen en vernielingen in meerdere steden. Het renseignement, de Franse term voor de inlichtingen- en informatiediensten, moet vooraf signalen over zulke acties opvangen. Die diensten liggen nu onder vuur, net als de politie-inlichtingencellen die de dreiging vooraf moesten inschatten. In Nancy erkende de prefect van het departement dat de inschatting van de te verwachten opkomst veel te laag uitviel. Een prefect vertegenwoordigt de Franse staat in een departement. Hij is er verantwoordelijk voor de openbare orde, met meer directe bevoegdheden over politie en hulpdiensten dan een Nederlandse commissaris van de koning. Een politie-analist wijst op fouten in de dreigingsinschatting voorafgaand aan de rellen. Hij pleit voor meer gespecialiseerde interventie-eenheden om nieuwe plunderingen tegen te gaan. Die roep om meer gespecialiseerde eenheden sluit aan op de discussie die nu in de Assemblee wordt gevoerd over een betere ordehandhaving bij grote landelijke betogingen.

Zolang de onderzoekscommissie nog niet formeel aan de Assemblee is voorgesteld, blijft onduidelijk welke diensten precies worden doorgelicht, wie er allemaal voor moet verschijnen en hoeveel tijd de commissie krijgt voor haar werk. Het kabinet zet de crisisoverleggen over de nasleep van de rellen intussen voort, terwijl de commissie nog moet worden voorgesteld.