Oproep tot landelijke actiedag op 17 oktober doet aan Gele Hesjes denken

Op sociale media circuleert een oproep tot een landelijke actiedag op zaterdag 17 oktober. Dat is bijna acht jaar na het ontstaan van de Gele Hesjes-beweging. Nieuwsmedia in Frankrijk vragen zich af of een vergelijkbaar brede mobilisatie opnieuw mogelijk is. De Gele Hesjes-protesten begonnen destijds als verzet tegen hogere brandstofprijzen. Ze groeiden uit tot een landelijke protestbeweging tegen koopkrachtverlies, met het fluorescerende veiligheidshesje als herkenbaar symbool. Dat hesje is in Frankrijk verplichte veiligheidsuitrusting in elke auto, wat destijds meehielp om het symbool snel herkenbaar te maken. De beweging dwong de regering toen tot het terugdraaien van een geplande brandstofbelasting en hield het land maandenlang in haar greep. Het protest inspireerde destijds ook navolging buiten Frankrijk, waar betogers elders in Europa eveneens gele hesjes gingen dragen als teken van verzet.

De voor 17 oktober aangekondigde acties zouden uiteenlopende vormen aannemen. Het gaat om betogingen, blokkades bij rotondes en optredens bij benzinestations en brandstofdepots. Dat zijn precies de actievormen waarmee de Gele Hesjes-protesten destijds begonnen. Rotondes en tankstations waren destijds favoriete verzamelplekken. Ze zijn zichtbaar voor automobilisten en laten zich makkelijk blokkeren, zonder dat daarvoor een vergunning nodig is. Of de nieuwe oproep dezelfde schaal bereikt, blijft volgens de nieuwsmedia nog onzeker.

Nieuwsmedia brengen de actiedag van 17 oktober in verband met de scholierenprotesten in Frankrijk. Die protesten houden al enkele weken aan. De dag wordt mede als steunbetuiging aan de scholierenbeweging gepresenteerd. Scholierenkoepels staan op de lijst van organisaties die oproepen om te manifesteren. Die aanhoudende scholierenprotesten zijn de aanleiding waarom de actiedag nu zoveel aandacht krijgt. Door de koppeling van het scholierenprotest, oude Gele Hesjes-symbolen en een algemene oproep op sociale media krijgt de actiedag het karakter van een verzameldag voor uiteenlopende grieven. Eén duidelijke organisator treedt daarbij niet naar buiten.

Hoe groot de opkomst op 17 oktober wordt, is tot nu toe moeilijk te voorspellen. Tot 13 oktober was er bij de Parijse politieprefectuur nog geen betoging voor die dag aangemeld. Een officiële route was op dat moment evenmin gepubliceerd. Aangemelde routes worden doorgaans pas 24 tot 48 uur vooraf bekendgemaakt. De politieprefectuur van Parijs is de instantie die een betoging in de hoofdstad goedkeurt. In Frankrijk moet een betoging doorgaans enkele dagen vooraf bij zo’n prefectuur worden aangemeld, zodat de politie zich op de route kan voorbereiden. Ze legt de route vast en regelt de politie-inzet. Zonder aanmelding blijft onduidelijk via welke straten een eventuele optocht zal trekken. Frankrijk is onderverdeeld in departementen, elk met een eigen prefectuur die dat gezag namens de staat uitoefent. Buiten Parijs regelen die prefecturen dezelfde aanmeldingen voor hun eigen regio.

Dat de prefectuur nog niets had geregistreerd, wil niet zeggen dat er niets gepland is. Oproepen op sociale media verspreiden zich los van de officiële aanmeldingsprocedure, buiten het zicht van de prefectuur, en een route kan nog tot kort voor het weekend volgen. Zoals bij eerdere Gele Hesjes-acties kan de vorm van de dag daardoor lang onduidelijk blijven. De acties zelf gaan vaak toch door op de aangekondigde plekken. Voor wie in Frankrijk woont of er dit weekend doorheen moet reizen, is zaterdag 17 oktober de aangekondigde datum voor de actiedag.